Wel winnen, hè!

Dat is de titel van een inspirerende theatervoorstelling, die wij donderdag 7 februari in de schouwburg van Deventer bezocht hebben. Want wat zeg je voor een belangrijke wedstrijd? Wat doe je als de training voor geen meter loopt? Of hoe ga je om met lastige ouders? Deze vragen zouden in deze voorstelling beantwoord worden, waarbij positief coachen de rode draad door de voorstelling zou vormen. 

Want sporten is in ons geval niet alleen beter leren handballen, sporten is veel meer. Ook in de opvoeding en op maatschappelijk niveau speelt sport een belangrijke rol. Door te sporten leer je samen te werken met elkaar, respect te hebben voor elkaar en voor anderen (trainer, scheidsrechter, tegenstander) en daarnaast leren ze om te gaan met hun eigen kwaliteiten en valkuilen én met die van anderen.

Successen in de sport worden behaald worden door 2 belangrijke factoren: plezier en zelfvertrouwen. Successen worden dus niet behaald door de dingen die fout zijn gegaan te blijven benadrukken, verbaal of non-verbaal. Iedereen heeft in de sport zijn of haar eigen kwaliteiten en valkuilen. Het is de gewoonte om deze valkuilen om te buigen, zodat deze uiteindelijk ook kwaliteiten worden. Vaak schaadt dit het zelfvertrouwen. Beter is om de kwaliteiten te behouden en deze te benutten. Door de speelsters te wijzen op hun positieve prestaties en gedrag, gaan ze meer in zichzelf geloven.

Het benadrukken van dingen die fout gingen, werkt dus vaak negatief. Dit blijkt ook uit de verhouding van positieve en negatieve dynamiek. De juiste balans hierin is 1 negatief punt tegenover 5 positieve punten. Dat wil zeggen: 5 complimenten hebben eenzelfde effect als 1 negatieve uitlating. In de praktijk blijkt dit vaak andersom te zijn, dus 5 negatieve punten tegenover 1 positief punt. Wel is het belangrijk om te weten dat complimenten geven alleen zin heeft, als ze oprecht zijn en gemeend zijn.

In de sport staat het resultaat centraal. Er moet gewonnen worden en er wordt gekeken wie de meeste doelpunten heeft gemaakt. Maar ook dit is niet de juiste benadering voor een wedstrijd. Zijn het resultaat en het maken van de meeste doelpunten echt doorslaggevend? Vaak zijn plezier en vooruitgang veel belangrijker en kan je ook een goede wedstrijd spelen zonder te scoren. Het coachen van speelsters is ook te vaak resultaatgericht, bijvoorbeeld dat er niet gescoord is, want de bal ging over. Beter is om dan meer taakgerichte tips te geven (wat zij zelf kunnen doen), volgens de als/dan methode. Bijvoorbeeld: als je meer rechtop blijft staan in plaats van achterover te hangen, dan gaat de bal vanzelf lager. Het resultaat (doelpunt) wordt dan niet benadrukt en de inspanning wordt beloond. Ook wanneer een belangrijke wedstrijd gewonnen moet worden, is het zaak om het dan juist niet over het winnen te hebben. Maar wat zeg je dan wel? Heel simpel, met de woorden ‘veel plezier’ bereik je veel meer!

Voor de trainers onder ons werd aangekaart dat er vijf soorten trainers zijn. De eerste is de onzekere trainer, waar de speelsters zelf ook onzeker van worden. Daar staat de tieran tegenover, deze schreeuwt veel en heeft zijn eigen wil. Dit heeft op korte termijn soms voordelen, maar op de lange termijn alleen maar grote nadelen. De technische trainer hamert op de techniek en tactiek in het spel, waardoor de aandacht snel verloren gaat. De pessimistische trainer zal kunnen zeggen ‘dat de wedstrijd toch nooit gewonnen zal worden, omdat we de vorige keer ook dik verloren hebben’. Dit schaadt het zelfvertrouwen van de speelsters. Als laatst kan een trainer een maatje zijn en dit is de beste manier om te coachen.

De ouders spelen ook een grote rol spelen in het uitoefenen van de sport. Vaak staan er schreeuwende ouders langs de lijn en vertellen zij de kinderen thuis nog eens goed hoe het wel en niet moet. Het kan zijn dat dit voortkomt uit eigen frustratie, dat de ouders zelf hun sportieve ambities niet waar hebben kunnen maken, maar het draait vooral om trots. Zij zien hun kind als hét talent van de club en alles zal voor dit talent moeten wijken. Terwijl dit juist kan leiden tot minder plezier in de sport. Het kind gaat smoesjes verzinnen om maar niet te hoeven trainen, zoals huiswerk maken of het hebben van blessures. Ook ouders kunnen hun kinderen dus positief gaan coachen en het plezier benadrukken.

De scheidsrechter(s) spelen ook een rol bij het plezier in het spel. Vaak wordt het fluiten van wedstrijden als vervelend ervaren, omdat er continu commentaar is van de spelers, de coaches of het publiek. Terwijl jijjuist degene bent die de sportiviteit in het spel bepaalt. Wel is er een verschil tussen autoritair zijn (uitstralen dat jij de baas bent) en autoritair fluiten (fluiten voor wat nodig is). Durf als scheidsrechter beslissingen te nemen, want dit komt het wederzijdse respect vaak ten goede. Spelers kunnen toch niets aan jou beslissingen veranderen. Wat zij wel kunnen doen is ‘beter’ gaan spelen. Om het vrijwillig fluiten van scheidsrechters te benadrukken en het respect hiervoor te tonen, kan een vereniging besluiten om bijvoorbeeld de speelsters na afloop van de wedstrijd de scheidsrechter (en tegenstanders) te laten bedanken voor de sportieve wedstrijd.

Vaak willen mensen wel positief coachen, maar weten ze niet hoe. Wanneer bijvoorbeeld een aanval eindigt met de bal die hoog over het doel zeilt, kan je de goede pass voorafgaand aan de (minder goede) afronding benadrukken. Dit wordt vooral in het begin als onprettig of gek ervaren, maar als dit consequent wordt uitgevoerd, zullen er vanzelf meer zijn die volgen en ontstaat er uiteindelijk een positieve sportomgeving!

Het plezier en zelfvertrouwen vormen dus de rode draad bij het sporten. Met zijn allen kunnen wij hier aan gaan werken. Een positieve sportomgeving draagt bij aan een bloeiende vereniging, sporters ontwikkelen zich beter, de sportiviteit neemt toe, er zijn minder leden die stoppen en het aantal vrijwilligers groeit.

Wij hopen hiermee dit inspirerende verhaal goed overgebracht te hebben en jullie enthousiast gemaakt te hebben, om samen aan een nóg positievere sportomgeving bij HV Lettele te gaan werken!

Jolien en Milou Oosterwijk

Overig

1 response to Wel winnen, hè!


  1. Pingback: ‘Wel winnen, hè!’ in Apeldoorn, Zwolle en Raalte | Handbalvereniging Lettele

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *